PDF (Ру)

Кілтті сөздер

даму жоспары; ақылды мамандану; өңір; басым бағыттар; түйінді ұлттық индикаторлар

Дәйексөздерді қалай жазу керек

Улыбышев, Д., Омар, Ж., Жайлауов, Е., & Петренко, Е. (2026). Аймақтық даму жоспарларының ақылды мамандандыру тұжырымдамасының принциптеріне сәйкестігін бағалау. Мемлекеттік Аудит, 71(2). https://doi.org/10.55871/2072-9847-2026-71-2-161-172

Аңдатпа

Мақалада Қазақстанның бірқатар өңірлерінің даму жоспарларын олардың «ақылды мамандандыру» критерийлеріне сәйкестігі тұрғысынан бағалау жүргізіледі. Авторлар Clarity (мақсаттардың айқындылығы), Focus (салалық шоғырлану), Evidence-based (LQ локализация коэффициенттері арқылы эмпирикалық негізділік), EDP (ашудың кәсіпкерлік процесін верификациялау) Governance (көп деңгейлі басқару сапасы) және Monitoring (индикаторлардың құрылымдық-логикалық талдауы) критерийлері бойынша құжаттарды бағалаудың көп факторлы жүйесін қолданды. Зерттеудің эмпирикалық базасын 2021-2025 жылдар аралығында Республикалық маңызы бар екі қаланы (Астана, Шымкент) және үш облысты (Ақмола, Атырау және Қарағанды) дамыту жоспарларының деректері, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының ресми статистикалық деректері құрады. Зерттеу нәтижелері аймақтық дамудың негізгі кедергісі орталықтандырылған, біртұтас тәсілдердің «ақылды мамандандыру» қағидаттарынан жүйелі түрде басым болуы екенін анықтады. Қатаң үлгілерді қолдану стратегиялық жоспарларды директиваларды орындаудың формальды құралдарына айналдыра отырып, аумақтардың бірегей ресурстық әлеуеті мен технологиялық ерекшелігін елемейтіні анықталды. Талдау мониторинг жүйесінің өзара корреляциясы төмен сандық индикаторлармен, сондай-ақ бизнес-қоғамдастықпен және ғылыммен нақты өзара іс-қимылдың тапшылығымен сыни шамадан тыс жүктелуін көрсетті. Даму жоспарларының нәтижелілігін бағалау негізгі ұлттық индикаторлардың жоспарлы мәндерін жиі түзету бастапқы мақсаттарға қол жеткізбеу себептерін уақытында анықтауға және жоюға мүмкіндік бермей, нақты орындалу деңгейін жасыратынын анықтады.

https://doi.org/10.55871/2072-9847-2026-71-2-161-172
PDF (Ру)