Аңдатпа
Мақалада Қазақстан Республикасындағы арнайы экономикалық аймақтардың (АЭА) институционалдық және экономикалық тетіктерінің дамуының оң және теріс үрдістерін айқындауға бағытталған зерттеу нәтижелері ұсынылған. АЭА өңірлік дамудың стратегиялық құралы ретінде қарастырылғанымен, олардың елдің жалпы экономикалық көрсеткіштеріне қосқан үлесі шектеулі болып отыр. Жұмыста статистикалық деректер мен регрессиялық талдау әдістерін пайдалану арқылы АЭА қызметінің кешенді талдауы жүргізіліп, олардың өңірлердің әлеуметтік-экономикалық дамуына әсері объективті түрде бағаланды. Талдау нәтижелері АЭА қызметі инвестициялар көлемінің артуына, жаңа жұмыс орындарының құрылуына, инновациялық технологиялардың енгізілуіне және өнеркәсіптік өндірістің әртараптандырылуына ықпал ететінін көрсетті. Алайда оң нәтижелермен қатар құрылымдық және басқарушылық сипаттағы мәселелер де анықталды: ресурстардың біркелкі бөлінбеуі, институционалдық қолдаудың жеткіліксіздігі, басқару органдары арасындағы үйлестірудің әлсіздігі және өндіріс деңгейінің төмен локализациясы. Авторлар АЭА қызметінің тиімділігін бағалау әдістемесін жетілдірудің, олардың жұмыс істеу тетіктерін оңтайландыру бойынша кешенді шаралар әзірлеудің және мемлекеттік реттеудің нәтижелілігін арттырудың қажеттілігін атап өтеді. Осылайша, зерттеу Қазақстандағы арнайы экономикалық аймақтардың ағымдағы жай-күйі мен даму динамикасын анықтауға ғана емес, сонымен қатар олардың қызметін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсынымдар әзірлеуге мүмкіндік береді. Ұсынылған тұжырымдар өңірлік даму жөніндегі мемлекеттік саясатты жетілдіру және экономикалық ынталандыру құралдарының тиімділігін арттыру кезінде пайдаланылуы мүмкін.
