Кілтті сөздер
Дәйексөздерді қалай жазу керек
Аңдатпа
Мақала Қазақстан Республикасының халқының қаржылық сауаттылығын зерттеуге арналған және ол цифрландыру жағдайында қаржы секторының тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі факторы ретінде қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – 2018–2024 жылдар аралығындағы қаржылық сауаттылық индексінің (FGI) динамикасын талдау, өңірлік және жас ерекшеліктерін анықтау, сондай-ақ білім беру және цифрлық бастамалардың халықтың қаржылық мінез-құлқын қалыптастыруға әсерін бағалау. Зерттеудің әдіснамалық негізі OECD/INFE халықаралық шеңберіне («білім – мінез-құлық – көзқарас») және сандық талдау әдістеріне – корреляциялық, регрессиялық және сценарийлік модельдеуге негізделген. Эмпирикалық база ретінде Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің, Ұлттық банктің, Ұлттық статистика бюросының ресми деректері мен 2018–2024 жылдардағы сауалнамалар нәтижелері пайдаланылды. Зерттеу нәтижелері Қазақстандағы қаржылық сауаттылық индексі 38,0%-дан 2024 жылы 41,2%-ға дейін өскенін көрсетті, алайда ОЭСР елдерімен (55–60%) салыстырғанда айырмашылық айтарлықтай сақталып отыр. Білім деңгейі, табыс, цифрлық құзыреттер және оқыту бағдарламаларына қатысу арасындағы тұрақты байланыстар анықталды. Сценарийлік модельдеу нәтижесінде 2027 жылға қарай мектеп және ЖОО бағдарламаларына қаржылық білімді жүйелі түрде енгізу және білім беру бастамаларының сапасын арттыру жағдайында индекс 46–48,5% деңгейіне жетуі мүмкін екені анықталды.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы Қазақстан контекстіне бейімделген OECD/INFE халықаралық әдістемесін қолдануда және қаржылық сауаттылық динамикасының қысқамерзімді болжамын жасауда көрінеді. Практикалық маңызы – мемлекеттік органдар, білім беру ұйымдары және қаржы институттары үшін ағартушылық бағдарламалардың тиімділігін арттыру, үй шаруашылықтарының қаржылық тұрақтылығын күшейту және халықтың қарыз жүктемесін азайту бойынша ұсыныстар әзірлеуде.