Кілтті сөздер
Дәйексөздерді қалай жазу керек
Аңдатпа
Мақалада технологиялық трансформациялар мен цифрландыру жағдайында Қазақстанның тұрақты ұлттық төлем жүйесін (ҰТЖ) қалыптастыру және дамыту тетіктері зерттелген. Биометриялық сәйкестендіруді, ашық API-лерді, жедел төлемдер жүйесін (IPS) және ISO 20022 стандарттарын енгізуді қоса алғанда, институционалдық, технологиялық және реттеушілік аспектілер қарастырылған. 2017–2027 жылдар аралығындағы Қазақстан Ұлттық Банкінің (ҚРҰБ) нормативтік актілері мен статистикалық деректері талданған. API-сынақ ортасы жобалары мен ҚРҰБ-тың антифрод-орталығы сияқты мысалдарды қамтитын жүйелік талдау, салыстырмалы талдау және кейс-стади әдістері қолданылған. ҰТЖ тұрақтылығының негізгі факторлары анықталды: технологиялық инфрақұрылым, киберқауіпсіздік және қаржылық инклюзия. Цифрландырудың киберқатерлер және реттеушілік олқылықтар сияқты тәуекелдері белгіленген. ҰТЖ-ның тұрақты дамуы инновациялар мен қадағалауға теңгерімді көзқарасты талап ететіні көрсетілген. Транзакциялық шығындарды азайтуға және қаржылық қызметтердің қолжетімділігін арттыруға бағытталған ҰТЖ басқарудың тұжырымдамалық моделі әзірленді. Инфрақұрылымды оңтайландыру және бәсекелестікті ынталандыру бойынша ҚРҰБ пен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне (ҚНРДА) ұсыныстар берілген. Нәтижелер Қазақстанның цифрлық экономикадағы позицияларын нығайту үшін мемлекеттік-жекешелік әріптестіктің маңыздылығын айқындайды. Зерттеу «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында реттеуші базаны жетілдіруге және финтех-шешімдерді дамытуға ықпал етеді.